ข้อมูลบริการวิเคราะห์ทดสอบปริมาณ ของสารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ด้วยเทคนิค HPLC

บริษัท วิสไบโอ (VISBIO) จำกัด มีบริการรับตรวจสอบและวิเคราะห์ปริมาณ องค์ประกอบทางชีวภาพ (Biomarker) ของ สารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ได้กับทุกผลิตภัณฑ์ในอุตสาหกรรมสุขภาพและความงาม โดยสารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) คือสารประเภท กลุ่มแลคโตน (lactones) เป็นสารสำคัญหลักในการออกฤทธิ์ ที่พบในสมุนไพรฟ้าทะลายโจร (Andrographis paniculata (Burm. F.) Wall. ex Nees) ซึ่งจัดเป็นสมุนไพรที่มีศักยภาพและมีความปลอดภัยสูงและได้บรรจุไว้ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ปี2542 โดยส่วนใบและต้นนำมาใช้เป็นยารักษาโรค โดยในฟ้าทะลายโจร มีสารสำคัญที่ออกฤทธิ์ทางยาสมุนไพรอยู่ 3 สารด้วยกัน โดยเป็นสารในกลุ่ม Lactone ซึ่งก็คือ สารแอดโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide), สารนีโอแอนโดรกราโฟไลด์ (Neo-Andrographolide), และสาร 14-ดีอ๊อกซี่แอนโดรกราโฟไลด์ (14-deoxy-andrographolide) มีงานวิจัย พบว่า ฟ้าทะลายโจร มีสรรพคุณแก้ไข้ แก้อักเสบ แก้เจ็บคอ ซึ่งประกอบด้วยสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลากชนิด เช่น ไดเทอร์ปีนอยด์ (Diterpenoids) ฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) และโพลีฟีนอล (Polyphenols) มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและการติดเชื้อ ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยบรรเทาอาการหวัดได้ หรือโรคเกี่ยวกับตับ, การติดเชื้อ หรืออาการทางผิวหนังอื่น ๆ

ฟ้าทะลายโจร

ฟ้าทะลายโจรจัดเป็นสมุนไพรท้องถิ่นในประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น อินเดีย จีน ศรีลังกา และไทย ถูกใช้กันอย่างแพร่หลายในหลายประเทศทั่วทวีปเอเชีย โดยนิยมนำส่วนของใบและลำต้นใต้ดิน มาทำเป็นยารักษาโรค โดยเฉพาะโรคไข้หวัดใหญ่ ในประเทศไทยได้บรรจุฟ้าทะลายโจรอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ (บัญชียาจากสมุนไพร) ของกระทรวงสาธารณสุข ในหมวดหมู่ยารักษากลุ่มอาการของระบบทางเดินอาหารและระบบทางเดินหายใจ

ฟ้าทะลายโจร ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย เนื้อใบสีเขียวเข้ม ชื่อทางวิทยาศาสตร์ Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees (วงศ์ Acanthaceae) ชื่อพ้องเสียงฟ้าทะลาย หญ้ากันงู น้ำลายพังพอน เมฆทะลาย ฟ้าสะท้าน

ฟ้าทะลายโจรกับสารออกฤทธิ์ทางยา

สมุนไพรฟ้าทะลายโจร มีสารสำคัญที่ออกฤทธิ์ทางยาสมุนไพรอยู่ 3 สารด้วยกัน โดยเป็นสารในกลุ่ม Lactone ซึ่งก็คือ สารแอดโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide), สารนีโอแอนโดรกราโฟไลด์ (Neo-Andrographolide), และสาร 14-ดีอ๊อกซี่แอนโดรกราโฟไลด์ (14-deoxy-andrographolide)

ฟ้าทะลายโจรกับภูมิปัญญาที่ใช้ทางการแพทย์แผนไทย

สมุนไพรไทย เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าและสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น มีสรรพคุณในการรักษาโรคและอาการเจ็บป่วยต่างๆ นิยมนำมาใช้เป็นวัตถุดิบปรุงอาหาร เครื่องสำอาง และยาทางการแพทย์ “ฟ้าทะลายโจร” มีสรรพคุณแก้ไข้ แก้อักเสบ แก้เจ็บคอ เป็นสมุนไพรพื้นบ้านรสขมที่นิยมนำมาใช้รักษาหวัดตั้งแต่โบราณ

ซึ่งประกอบด้วยสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลากชนิด เช่น ไดเทอร์ปีนอยด์ (Diterpenoids) ฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) และโพลีฟีนอล (Polyphenols) มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและการติดเชื้อ ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยบรรเทาอาการหวัดได้ หรือโรคเกี่ยวกับตับ (ภาวะตับโต ดีซ่าน ตับอักเสบจากการใช้ยา) การติดเชื้อ (โรคเรื้อน โรคปอดบวม วัณโรค โรคหนองใน การติดเชื้อเอชไอวีหรือโรคเอดส์) หรืออาการทางผิวหนังอื่น ๆ

การนำฟ้าทะลายโจร มาพัฒนาใช้ในรูปแบบต่างๆ ดังนี้

  • ใช้ใบแก่ 1กำมือตำแล้วผสมเหล้าและผสมน้ำคนให้เข้ากัน แล้วรินดื่ม กากที่เหลือสามารถนำไปใช้ในการพอกรักษาแผล โดยใช้ผ้าพันไว้
  • ใช้ใบและกิ่งสด ล้างให้สะอาดสับต้นเป็นท่อน ต้มกับน้ำ10-15นาที ดื่มก่อนอาหาร บรรเทาอาการเจ็บคอได้
  • ใช้ใบดิบในการดองเหล้า ขยำใบฟ้าทะลายโจร ใส่ขวดแช่ด้วยเหล้า ปิดฝาให้แน่นเขย่า ดื่มวันละ3-4ครั้ง ก่อนอาหาร
  • ใบและกิ่งทำยาลูกกลอน บดให้ละเอียดเป็นผง แล้วนำมาผสมกับน้ำผึ้ง ปั้นเป็นลูก รับประทานก่อนนอนและก่อนอาหาร
  • แคปซูลสำเร็จรูป ใบและลำต้นที่บดเป็นผงบรรจุลงในแคปซูล มีความสะดวกในการรับประทาน สามารถรับประทานก่อนอาหารและก่อนนอน ในรูปแบบยาแคปซูลสามารถบรรเทารสชาติขมได้ จึงเป็นที่นิยมทานกันเป็นส่วนใหญ่

ฟ้าทะลายโจร สมุนไพรที่มากกว่ารักษา COVID-19

ฟ้าทะลายโจร มีสรรพคุณแก้ไข้ แก้อักเสบ แก้เจ็บคอ เป็นสมุนไพรพื้นบ้านรสขมที่นิยมนำมาใช้รักษาหวัดตั้งแต่โบราณ ซึ่งวิกฤตโควิคที่ผ่านมา ฟ้าทะลายโจรได้ถูกนำมาใช้ เพื่อช่วยบรรเทาอาการที่มีผลมาจากโควิค โดยอาการดังกล่าวนั้นมีลักษณะใกล้เคียงกับอาการไข้หวัดแต่มีความรุนแรงกว่า ฟ้าทะลายโจร สมุนไพรของไทยจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ถูกเลือกมาช่วยบรรเทาอาการดังกล่าว

สมุนไพรฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรที่ถูกบรรจุไว้ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งมีสารสำคัญที่ชื่อว่า สารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ซึ่งมีคุณสมบัติในการยับยั้งการเพิ่มจำนวนไวรัส ลดการอักเสบ และกระตุ้นภูมิคุ้มกัน ซึ่งถือเป็นการรักษาที่ต้นเหตุของการติดเชื้อทางเดินหายใจ

ซึ่งกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ยืนยันว่า ฟ้าทะลายโจร ได้รับการยอมรับและใช้รักษาควบคู่กับการแพทย์แผนปัจจุบัน โดยมีการศึกษาวิจัยผลของยาจากสารสกัดฟ้าทะลายโจร ที่มีสารแอนโดรกราโฟไลต์ (Andrographolidel) ในผู้ป่วยโควิดอาการไม่หนัก จำนวน 309 ราย พบ สามารถยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัส ลดความรุนแรงของโรคได้ แต่ไม่สามารถป้องกันโควิดได้

การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสารสกัดสมุนไพร สารสกัดฟ้าทะลายโจร (Fa Thalai Chon) กับผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพและความงาม

ปัจจุบันสมุนไพรได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางทั้งในรูปยาสมุนไพร เสริมอาหารและเครื่องสำอาง พบความต้องการสมุนไพรของตลาดโลก ซึ่งในส่วนของประเทศแม้จะมีพืชสมุนไพรอยู่เป็นจำนวนมาก แต่กลับพบว่าประเทศไทยมีการนำเข้าสมุนไพรมากกว่าการส่งออก ทั้งนี้ เนื่องจากคนไทยนิยมใช้สินค้าจากต่างประเทศซึ่งรวมถึงผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากสมุนไพร

ในต่างประเทศให้ความสนใจกับสมุนไพรไทยค่อนข้างมาก แต่ประเทศไทยยังมีข้อมูลหรือองค์ความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรน้อยมาก โดยสมุนไพรไทยที่ส่งออกส่วนใหญ่จะเป็นพวกน้ำมันหอมระเหย หรือเครื่องหอมต่างๆ เท่านั้น แม้ว่าประเทศไทยจะมีการใช้สมุนไพรมาช้านานในเรื่องของตำรับยาไทย เครื่องประทินผิว หรือเครื่องหอมจากสมุนไพร แต่เป็นที่น่าเสียดายว่ายังไม่มีผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรไทยชิ้นใดสามารถเข้าสู่ตลาดโลกได้

ประเทศไทย มีสมุนไพรหลายชนิดที่มีฤทธิ์ทางเครื่องสำอางที่ตลาดโลกสนใจ ที่จะสามารถนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่แข่งขันในตลาดโลกได้ สำหรับสมุนไพรที่น่าสนใจที่น่าจะนำมาพัฒนาในรูปแบบเครื่องสำอางมีประมาณ 10 ชนิด คือ ว่านหางจระเข้ ขมิ้นชัน กวาวเครือขาว หม่อน ชุมเห็ดเทศ มะขามป้อม บัวบก พริกไทยดำ ไพล และฟ้าทะลายโจรฟ้าทะลายโจร – มีสารที่ออกฤทธิ์ต้านการอักเสบ ซึ่งสามารถนำมาพัฒนาผลิตภัณฑ์สำหรับผิวหนัง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์กันแดดและบำรุงผิวให้ขาวกระจ่างใส ซึ่งเป็นการทดแทนการนำสารสกัด chamomile จากต่างประเทศได้

ตัวอย่างการรายงานผลของ Andrographolide ด้วยเครื่อง HPLC

Literature:

  • ธนโชติ ธรรมชาติ. “ฟ้าทะลายโจร” ธนโชติ ธรรมชาติ หน่วยวิเคราะห์ วิจัยพฤกษเคมี ศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
  • “ยาฟ้าทะลายโจร” กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก “https://ttmic.co.th/ยาฟ้าทะลายโจร”
  • “ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ” เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2564 เล่ม 139 ตอนพิเศษ 41 ง หน้า 47 วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2564
  • “เผยสมุนไพรไทยเจ๋ง เพิ่มผิวขาวเนียน-ลดแก่ แก้หงอก” เผยแพร่: 15 ส.ค. 2549 11:51 โดย: MGR Online
  • “สรรพคุณ ฟ้าทะลายโจร” การแพทย์แผนไทยประยุกต์ศิริราช
  • รองศาสตราจารย์ ดร.ภญ.นพมาศ สนทรเจริญนนท์ “ฟ้าทะลายโจร สามารถนํามา ใช้ในสถานการณ์ COVID-19 ระบาด ได้จรงหรือ” ประธานวิทยาลัยเภสัชกรรมสมนไพรแหงประเทศไทย ทีปรกษาสานกงานขอมลสมนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล
  • เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับ “ฟ้าทะลายโจร” Chulabhorn Research Institute “https://www.cri.or.th/en/articles/20090729.php”
  • มาตรฐานสมุนไพรไทยเล่มที่ 1 ฟ้าทะลายโจร โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก กรุงเทพฯ. 2542.
  • เภสัชกร รวีภัทร์ อนรรฆเมธี “ฟ้าทะลายโจรกับการรักษา COVID-19” งานเภสัชกรรมคลินิก ฝ่ายเภสัชกรรม คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ฉบับที่ 42 เดือนตุลาคม 2564 Rama RDU
  • นสภ.พุทธินันท์ อรพินท์พิศุทธิ์ นสภ.นวลกนก กุลมโนชญ์ และภก.อนวัช มิตรประทาน “การใช้สมุนไพรฟ้าทะลายโจรในการรักษา COVID-19 “ สถานเสาวภา สภากาชาดไทย Arunkumar Phurailatpam, Ashok Kumar Bishoyi and Satyabrata Maiti, 2014, An assessment of andrographolide production in Andrographispaniculata grown in different agro-climatic locations, African Journal of Agricultural, Vol. 8(48), pp. 6101-6109.